Tsakonian Digital VaultΑυτή η ενότητα καλύπτει την κατηγοριοποίηση των αντωνυμιών στα Τσακώνικα, βασισμένη κυρίως στους συστηματικούς πίνακες που παρέχονται από τη (García Chaparro, 2023).
Οι αντωνυμίες είναι λέξεις που αντικαθιστούν ουσιαστικά (π.χ. αυτός, αυτή, αυτό, αυτοί). Τα Τσακώνικα διακρίνουν μεταξύ ισχυρών (εμφατικών) αντωνυμιών, που χρησιμοποιούνται για έμφαση ή αντίθεση, και ασθενών (κλιτικών) αντωνυμιών, οι οποίες είναι άτονες και προσκολλώνται στο ρήμα. Για τους κανόνες που διέπουν την τοποθέτηση των κλιτικών σε σχέση με το ρήμα, δείτε 5.9 Μόρια και Εγκλιτικά και 5.8 Σύνταξη.
Προσωπικές Αντωνυμίες
Οι τσακωνικές προσωπικές αντωνυμίες διακρίνονται σε ισχυρούς (εμφατικούς) και ασθενείς (κλιτικούς) τύπους.
| Πρόσωπο | Πτώση | Ενικός Ισχυρός | Ενικός Ασθενής | Πληθυντικός Ισχυρός | Πληθυντικός Ασθενής |
|---|---|---|---|---|---|
| 1ο (Α’) | Ονομ. | εζού / εζούνε | ενεί | ||
| Γεν. | νάμου | ||||
| Αιτ. | μι | εμού / εμούνε / ενείνανε | νάμου / νάμι | ||
| Εμπρ. | ενίου | εμού / εμούνε / ενείνανε / ενεί | |||
| 2ο (Β’) | Ονομ. | εκιού / εκιούνε | εμού | ||
| Γεν. | νιούμου | ||||
| Αιτ. | ντι | εμού / εμούνε | νιούμου / νιούμι | ||
| Εμπρ. | ετίου | ||||
| 3ο (Γ’) | Γεν. | σι | σου | ||
| Αιτ. | νι | σι |
Δεικτικές Αντωνυμίες
| Σημασία | Αρσενικό (Ε/Π) | Θηλυκό (Ε/Π) | Ουδέτερο (Ε/Π) |
|---|---|---|---|
| Αυτός (εδώ) | Έντεν̇η / Έντεοι | Ένταν̇η / - | Έγκεινι / Ένταϊ |
| Εκείνος | Ετήνε / Ετήν̇οι | Ετήνα / - | Έκεινι / Έκεινι |
| Εκείνος (μακριά) | Άλλε / Άλ̣οι | Άβα / - | Άλλιου / Άβα |
Άλλες Αντωνυμίες
| Σημασία | Αρσενικό (Ε/Π) | Θηλυκό (Ε/Π) | Ουδέτερο (Ε/Π) |
|---|---|---|---|
| Ποιος / Ποιο | - / Εστάποι(ρ) | Ποίε(ρ) / Εστάποι, -ε(ρ) | - / Εστάπα(ρ) |
| Τέτοιος | Εστάπε(ρ) / Εστάποι(ρ) | Εστάπα(ρ) / Εστάποι, -ε(ρ) | Εστάκιου / Εστάπα(ρ) |
| Πόσος | Πόσε(ρ) | Πόσα | Πόδε |
| Όλος | Όλε | Όα | Όλιου |