Tsakonian Digital VaultTsakonian nouns are classified by gender, number, and case, though the system has undergone significant simplification and reduction compared to its Ancient Greek roots. While many patterns align with Modern Greek, Tsakonian preserves distinctive archaic forms and unique developments, particularly in its declension classes and the progressive loss of the genitive case.
Grammar glossary: A case is a grammatical category that marks the role of a noun in a sentence. The nominative case marks the subject (‘the cat sees’); the genitive marks possession (‘the cat’s tail’); the accusative marks the direct object (‘I see the cat’). A declension is a pattern of endings that a noun follows. Gender in Greek (and many other languages) is a grammatical property of every noun, not necessarily related to biological sex: all nouns are masculine, feminine, or neuter, and this affects which article and adjective endings they use.
For the Doric historical origin of noun forms, see 1.3 Doric heritage. For how the loss of the genitive affects syntax, see 5.8 Syntax and 5.7 Prepositions and Postpositions.
Gender
Tsakonian has three genders: masculine, feminine, and neuter. Gender is marked by the definite article, the noun ending, and agreement with adjectives (Kisilier & Mertyris, 2018).
Definite Article by Gender
| Case | Masculine | Feminine | Neuter |
|---|---|---|---|
| Nominative | ο (o) | α (a) | το (to) |
| Genitive | του (tou) | ταρ (tar) (vowels) / τα (ta) (cons.) | του (tou) |
| Accusative | τον (ton) | ταν (tan) (vowels) / τα (ta) (cons.) | το (to) |
The feminine article variants result from rhotacism (the sound change /s/ → /r/; see 2. Phonology): τας (tas) > ταρ (tar) before vowels (e.g., ταρ αγάκη (tar agáki) ‘of love’). Before consonants, final /s/ and /n/ assimilated or were lost, leading to syncretism (the merging of two formerly distinct forms into one) between the genitive and accusative articles (τα, ta) (Kisilier & Mertyris, 2018).
Case System
The Tsakonian case system primarily consists of three functional cases: Nominative, Genitive, and Accusative.
| Case | Primary Function | Status |
|---|---|---|
| Nominative | Subject of the sentence | Fully functional |
| Genitive | Possession, relationship | Weakening; near-total loss in plural |
| Accusative | Direct object, object of prepositions | Fully functional; often replacing Genitive |
The Dative case (marking indirect objects, e.g. ‘to the cat’) has been entirely lost. Early records (e.g., Oikonomos, 1870) listed dative forms, but these were either accusatives with a preposition or errors influenced by Katharevousa (the archaic formal register of Greek used in official contexts until the 1970s, which artificially preserved ancient forms not present in spoken language) (Kisilier & Mertyris, 2018).
Rhotacism in Case Marking
The preservation of the ancient Doric/Laconian change of intervocalic /s/ to /r/ directly affects feminine case marking (Kisilier & Mertyris, 2018):
- Before vowels: τας (tas) → ταρ (tar) (e.g., ταρ αγάκη (tar agáki) ‘of love’). This preserves a phonological distinction between genitive and accusative.
- Before consonants: The final /s/ of the genitive article and the final /n/ of the accusative article both assimilate or are lost, causing the cases to collapse into syncretism (e.g., α νύ[ι]θη (a ný[i]zi) → gen./acc. τα νύ[ι]θη (ta ný[i]zi)).
Declension Classes
Tsakonian nouns are grouped into declension classes based on the pattern of endings they take. These classes broadly correspond to the ancient Greek declensions (1st, 2nd, 3rd), but with significant changes. The tables below use the nominative (subject) and genitive (possession) forms; plural forms are also given. For the full theory of the genitive’s decline, see (Kisilier & Mertyris, 2018).
Masculine Nouns
α-type (Ancient 1st declension)
The genitive is often distinguished only by the article (Kisilier & Mertyris, 2018).
| Nominative | Genitive | Translit. | Meaning |
|---|---|---|---|
| ο ταμία | του ταμία | o tamía, tou tamía | steward |
| ο νομία | του νομία | o nomía, tou nomía | shepherd |
| ο βορία | του βορία | o voría, tou voría | north wind |
| ο όντα | του όντα | o ónta, tou ónta | tooth |
| ο πούα | του πούα | o poúa, tou poúa | foot |
| ο σ̌ίνα | του σ̌ίνου* | o shína, tou shínou | mountain |
| ο Σπαρτιάτα | του Σπαρτιατού* | o Spartiáta, tou Spartiatoú | Spartan |
| ο πέτακα | του πετάκου* | o pétaka, tou petákou | type of worm |
| ο στρατιώτα | του στρατιώτου* | o stratióta, tou stratiótou | soldier |
*Note: Genitives in -ου (-ou) in this class likely result from Standard Modern Greek influence.
ο/ε-type (Ancient 2nd declension)
The most productive masculine pattern, with genitive ending in -ου (-ou) (Kisilier & Mertyris, 2018).
| Subtype | Nominative | Genitive | Translit. | Meaning |
|---|---|---|---|---|
| -ο (disyll.) | ο βράχο | του βράχου | o vrácho, tou vráchou | rock |
| ο λιούκο | του λιούκου | o lioúko, tou lioúkou | wolf | |
| ο μόκ̔ο | του μόκ̔ου | o mókho, tou mókhou | calf | |
| ο νόμο | του νόμου | o nómo, tou nómou | law | |
| ο όγε | του όγου | o óge, tou ógou | word | |
| ο τσ̌άο | του τσ̌άου | o tsháo, tou tsháou | he-goat | |
| ο τσ̂ήπο | του τσ̂ήπου | o tssípo, tou tssípou | garden | |
| -ό (disyll.) | ο αγό | του αγού | o agó, tou agoú | hare |
| ο σοφό | του σοφού | o sofó, tou sofoú | wise man | |
| ο φαγό | του φαγού | o fagó, tou fagoú | acorn | |
| ο αρμό | του αρμού | o armó, tou armoú | joint | |
| ο βορβό | του βορβού | o vorvó, tou vorvoú | bulb | |
| -ο (trisyll.) | ο άθρωπο | του αθρούπου | o áthropo, tou athroúpou | man |
| ο άτσ̌ωπο | του ατσ̌ούπου | o átshopo, tou atshoúpou | man | |
| ο ακ̔ό | του ακ̔ού | o akhó, tou akhoú | wineskin | |
| -ε | ο βότσ̌ε | του βότσ̌ου | o vótse, tou vótsou | grape |
| ο κώλε | του κώλου | o kóle, tou kólou | buttock | |
| ο ξένε | του ξένου | o xéne, tou xénou | stranger | |
| ο όνε | του όνου | o óne, tou ónou | donkey | |
| ο πέτσ̌ε | του πέτσ̌ου | o pétse, tou pétsou | stone | |
| ο πόρε | του πόρου | o póre, tou pórou | door | |
| ο σίδερε | του σιδέρου | o sídere, tou sidérou | iron | |
| ο φούρνε | του φούρνου | o foúrne, tou foúrnou | oven | |
| ο χιούρε | του χιούρου | o chioúre, tou chioúrou | pig | |
| -έ | ο γαμπρέ | του γαμπρού | o gambré, tou gamproú | son-in-law |
| ο καφέ | του καφού | o kafé, tou kafoú | coffee | |
| ο τσ̂αιρέ | του τσ̂αιρού | o tssairé, tou tssairoú | weather/time | |
| ο υζέ | του υζού | o yzzé, tou yzzoú | son | |
| ο ψιλέ | του ψι[λ]ού | o psilé, tou psi[l]oú | eye |
Special types (Ancient 3rd declension)
| Nominative | Genitive | Translit. | Meaning | Ancient Greek Origin |
|---|---|---|---|---|
| ο κούε | του κουνέ | o koúe, tou kouné | dog | < κύων (kyon) → κυνός (kynos) |
| ο ούθι | του ουθίου | o oúzi, tou ouzíou | snake | < ὄφις (ófis) → ὄφεος (ófeos) |
| ο μήνα | του μηνέ | o mína, tou miné | month | Ancient 3rd declension |
Summary of Categorized Noun Declension Types
The following table summarizes the main noun declension types in Tsakonian as categorized by (García Chaparro, 2023):
| Gender | Type | Nominative | Genitive | Plural |
|---|---|---|---|---|
| Masculine | A1 | -α (-a) | -α (-a) | -οι (-oi) |
| A2 | -α (-a) | -α (-a) | -ε (-e) | |
| A3 | -α (-a) | -α (-a) | -ου (-ou) | |
| A1 | -ε / -ο (-e / -o) | -ου (-ou) | -οι (-oi) | |
| A3 | -ε / -ο (-e / -o) | ΄-ου (‘-ou) | -ου (-ou) | |
| A4 | -ε / -ο (-e / -o) | -ου (-ou) | -ουνε (-oune) | |
| A5 | -α / -η (-a / -i) -ε / -ου (-e / -ou) | -α / -η (-a / -i) -ε / -ου (-e / -ou) | -αδε / -ηδε (-ade / -ide) -εδε / -ουδε (-ede / -oude) | |
| Irreg. | γέρου (gérou) | γέρου (gérou) | γέροι (géroi) | |
| αθή (azí) | αθή (azí) | αθήνε (azíne) | ||
| ούθι (oúzi) | ουθίου (ouzíou) | ουθίουνε (ouzíoúne) | ||
| ψιλέ (psilé) | ψιού (psioú) | ψιλ̣οί (psil’oí) | ||
| κούε (koúe) | κουνέ (kouné) | κούν̇οι (koún’oi) | ||
| μήνα (mína) | μηνέ (miné) | μην̇οι (mín’oi) | ||
| Feminine | Θ1 | -α (-a) | -α / -έ (-a / -é) | -ε (-e) |
| Θ2 | -α (-a) | -α / -έ (-a / -é) | -λε (-le) | |
| Θ4 | -α (-a) | -α / -έ (-a / -é) | -αδε (-ade) | |
| Θ3 | -ά (-á) | -α / -έ (-a / -é) | -άε (-áe) | |
| Θ1 | -η (-i) | -η / -έ (-i / -é) | -ε (-e) | |
| Θ4 | -η (-i) | -η / -έ (-i / -é) | -αδε (-ade) | |
| Θ5 | -ου (-ου) | -ου (-ou) | -ουδε (-oude) | |
| Irreg. | μάτη (máti) | μάτη / ματερί (máti / materí) | ματέρε (matére) | |
| σάτη (sáti) | σάτη / σατερί (sáti / saterí) | σατέρε (satére) | ||
| άμπελε (ámpele) | άμπελε / άμπελ̣ή (ámpele / ampel’í) | άμπελ̣ή (ampel’í) | ||
| κρόπο (krópo) | κρόπου (krópou) | κρόπε (krópe) | ||
| Neuter | Υ5 | -ε (-e) | ∅ | -ατα (-ata) |
| Υ1 | -ο / -υ (-o / -y) | -ου (-ou) | -α (-a) | |
| Υ3 | -ι (-i) | -ίου (-íou) | -ια (-ia) | |
| Υ4 | -η (-i) | ∅ | -ητα (-ita) | |
| Υ1 | -ου (-ou) | -ου (-ou) | -α (-a) | |
| Υ2 | -μα / -ιμο (-ma / -imo) | -μάτου / -ιμάτου (-mátou / -imátou) | -ματα / -ιματα (-mata / -imata) | |
| Irreg. | κόκαλε (kókale) | κόκαλε (kókale) | κόκα (kóka) | |
| τσ̌έρβουλε (tshérvoule) | τσ̌έρβουλε (tshérvoule) | τσ̌έρβα (tshérva) | ||
| π̔ιτόκαλε (phitókale) | π̔ιτόκαλε (phitókale) | π̔ιτόκα (phitóka) | ||
| κάλ̣ι (kal’i) | κάλ̣ι (kal’i) | κάβα (káva) | ||
| μάλ̣ι (mal’i) | μάλ̣ι (mal’i) | μάβα (máva) | ||
| άι (ái) | άι (ái) | άζα (ázza) |
Feminine Nouns
Pattern I: Syncretic (Consonant-initial)
Before consonants, the genitive article collapses with the accusative. Before vowels, rhotacism preserves the distinction (ταρ vs ταν) (Kisilier & Mertyris, 2018).
| Nominative | Genitive | Accusative | Translit. | Meaning |
|---|---|---|---|---|
| α νύ[ι]θη | τα νύ[ι]θη | τα νύ[ι]θη | a ný[i]zi, ta ný[i]zi | bride |
| α χούρα | τα χούρα | τα χούρα | a choúra, ta choúra | field |
| α αγάκη | ταρ αγάκη | ταν αγάκη | a agáki, tar agáki, tan agáki | love |
| α ελ̣ία | ταρ ελ̣ία | ταν ελ̣ία | a el’ía, tar el’ía, tan el’ía | olive tree |
Pattern II: Genitive in -έ (-é)
The most common feminine genitive ending, possibly deriving from the Ancient Greek locative (Kisilier & Mertyris, 2018).
| Nominative | Genitive | Translit. | Meaning |
|---|---|---|---|
| α θάσσα | τα θασσέ | a zássa, ta zassé | sea |
| α κ̔άρα | τα κ̔αρέ | a khára, ta kharé | fire |
| α κότ̒α | τα κοτ̒έ | a kótia, ta kotié | hen |
| α γίδα | τα γιδέ | a gída, ta gidé | goat |
| α νιούτ̒α | τα νιουτ̒έ | a nioútia, ta nioutié | night |
| α μοίρα | τα μοιρέ | a moíra, ta moiré | fate |
| α χούρα | τα χουρέ | a choúra, ta chouré | field |
| α σκούπα | τα σκουπέ | a skoúpa, ta skoupé | broom |
| α καμάρα | τα καμαρέ | a kamára, ta kamaré | arch/vault |
| α κράκα | τα κρατσέ | a kráka, ta kratsé | key |
| α κατσούα | τα κατσουλέ | a katsoúa, ta katsoulé | cat |
| α κούλικα | τα κουλιτσ̂έ | a koúlika, ta koulitssé | cow |
| α φούκ̔α | τα φουτσέ | a foúkha, ta foutsé | belly |
| α αβουτάνα | τα αβουτανέ | a avoutána, ta avoutané | ear |
| α κολιούρα | τα κολiouρέ | a kolioúra, ta koliouré | round bread |
| α στέρνα | τα στερνέ | a stérna, ta sterné | cistern |
| α τσ̂οίτα | τα τσ̂oiτέ | a tssoíta, ta tssoité | bed |
| α σβάρνα | τα σβαρνέ | a svárna, ta svarné | harrow |
| α προβάτα | τα προβατέ | a prováta, ta provaté | ewe |
Pattern III: Genitive in -ή (-ί)
A smaller group originating from the ancient 3rd declension (Kisilier & Mertyris, 2018).
| Nominative | Genitive | Translit. | Meaning |
|---|---|---|---|
| α [α]μέρα | τα [α]μερή | a [a]méra, ta [a]merí | day |
| α γουναίκα | τα γουναιτσ̂ή | a gounaíka, ta gounaitssí | woman |
| α μάτη | τα ματερή | a máti, ta materí | mother |
| α σάτη | τα σατερή | a sáti, ta saterí | daughter |
| α χέρα | τα χερή | a chéra, ta cherí | hand |
| α άμπελε | τα αμπελή | a ámpele, ta ampelí | vineyard |
| α κοπέα | τα κοπελ̣ή | a kopéa, ta kopel’í | girl |
| α τσ̂έα | τα τσ̂ελή | a tssέα, ta tsselí | house |
| α τσ̌ίχα | τα τσ̌ιχή | a tshícha, ta tshichí | hair |
| α τσουφά | τα τσουφαλ̣ή | a tsoufά, ta tsoufal’í | head |
Neuter Nouns
Genitive in -ου (-ou)
Used for neuters deriving from the ancient 2nd declension (Kisilier & Mertyris, 2018).
| Subtype | Nominative | Genitive | Translit. | Meaning |
|---|---|---|---|---|
| -ε | το γάστενε | του γαστένου | to gástene, tou gasténou | chestnut |
| το κούμαρε | του κουμάρου | to koúmare, tou koumárou | strawberry tree fruit | |
| το άχανε | του αχάνου | to áchane, tou achάνου | cabbage | |
| το σχολείε | του σχολείου | to scholéie, tou scholéiou | school | |
| το σίδερε | του σιδέρου | to sídere, tou sidérou | iron | |
| -ο | το μόκ̔ο | του μόκ̔ου | to mókho, tou mókhou | calf |
| το πεύκο | του πεύκου | to peúko, tou peúkou | pine | |
| το σούκο | του σούκου | to soúko, tou soúkou | fig | |
| το σάκ̔ο | του σάκ̔ου | to sάkho, tou sάkhou | sack | |
| το άογο | του αόγου | to áogo, tou aógou | horse | |
| -ι/-ί | το βαννί | του βαννίου | to banní, tou banníou | lamb |
| το μάλι | του μαλίου | to máli, tou malίου | apple | |
| το καμπζί | του καμπζίου | to kampzzí, tou kampzzíou | child | |
| το κάλι | του καλίου | to κάλι, tou kalίου | wood/stick | |
| το πουλ̃ί | του πουλ̃ίου | to poul̃ί, tou poul̃ίou | bird | |
| το ψάζ̌ι | του ψαζ̌ίου | to psázhi, tou psazhίου | fish | |
| το χράμι | του χραμίου | to chράμι, tou chramίου | temple/church | |
| το ζοβγάζ̌ι | του ζοβγαζ̌ίου | to zobgázhi, tou zobgazhίου | pair | |
| το βουζί | του βουζίου | to bouζί, tou bouζίου | breast | |
| το δοχύζ̌ι | του δοχυζ̌ίου | to dochýzhi, tou dochyzhίου | bridge | |
| το λεοντάρι | του λεονταρίου | to leontári, tou leontarίου | lion | |
| το κρεβάκι | του κρεβακίου | to krebάκι, tou krebakίου | bed | |
| Stress ret. | το σκούνδι | του σκούντου | to skoúndi, tou skoúndou | garlic |
| το χόντι | του χόντου | to chónti, του chóndou | grass | |
| το χωζ̌ύγι | του χωζ̌ύγου | to chozhýgi, του chozhýγου | lime/limestone |
Special types: Genitive in -άτου (-átou)
Derived from ancient 3rd-declension stems (Kisilier & Mertyris, 2018).
| Subtype | Nominative | Genitive | Translit. | Meaning | Origin |
|---|---|---|---|---|---|
| -μα | το σώμα | του σωμάτου | to sóma, tou somátou | body | -ματος (-matos) |
| το κράμα | του κραμάτου | to krάμα, του kramάtou | vine shoot | -ματος (-matos) | |
| το βά[μ]μα | του βα[μ]μάτου | to bά[m]ma, του ba[m]mάtou | crying/weeping | -ματος (-matos) | |
| το χώμα | του χωμάτου | to chόμα, του chomάtou | earth/soil | -ματος (-matos) | |
| το πούμα | του πουμάτου | to poύμα, του poumάtou | lid/cover | -ματος (-matos) | |
| το πάπουμα | του παπουμάτου | to pάπουμα, του papoumάtou | bedspread/quilt | -ματος (-matos) | |
| το ζύμουμα | του ζυμουμάτου | to ζύμουμα, του zymoumάtou | dough/kneading | -ματος (-matos) | |
| το άρτουμα | του αρτουμάτου | to άρτουμα, του artoumάtou | cheese | -ματος (-matos) | |
| -ιμο | το γράψιμο | του γραψιμάτου | to grάψιμο, του grapsimάτου | writing | -ματος (-matos) |
| το σ̌άψιμο | του σ̌αψιμάτου | to shάψιμο, του shapsimάτου | sewing | -ματος (-matos) | |
| το κ̔σ̌ύσιμο | του κ̔σ̌υσιμάτου | to khshýsimo, του khshysimάτου | washing | -ματος (-matos) | |
| το σ̌έψιμο | του σ̌εψιμάτου | to shέψιμο, του shepsimάτου | nourishing/feeding | -ματος (-matos) | |
| Ancient /-t/ | το γα | του γάτου | to ga, tou gάtou | milk | < γάλα (gála) → γάλακτος (gálaktos) |
| το ύο | του υβάτου | to ýo, tou ybátou | water | < ὕδωρ (ýdor) → ὕδατος (ýdatos) | |
| το κρίε | του κριάτου | to κρίε, του kriάtou | meat | < κρέας (kréas) → κρέατος (kréatos) | |
| το γούνα | του γουνάτου | to γούνα, του gounάτου | knee | < γόνυ (góny) → γόνατος (gónatos) |
Plural Number
Tsakonian plural formation is largely uninflected for case in Peloponnesian dialects (Liosis, 2017).
Animacy Distinction
Masculine nouns show an animacy distinction in their plural suffixes (Liosis, 2017):
- +animate: Uses -οι (-oi) (e.g., αθρίποι (azrípoi) ‘people’, υζοί (yzzoí) ‘sons’).
- -animate: Uses -ου (-ou) (e.g., τόπου (tópou) ‘places’, ακ̔ού (akhoú) ‘vessels’).
Semi-Speaker Case Re-introduction
In the northern subdialect, semi-speakers sometimes restore -ου (-ou) as an accusative plural marker (e.g., nom.pl. οι ελάφοι (oi eláfoi) vs. acc.pl. τιρ ελάφου (tir eláfou)), reintroducing a case distinction into an otherwise syncretic paradigm (Liosis, 2017).
The Genitive Case and its Decline
The genitive case is undergoing progressive reduction and replacement. While functional in the singular for many nouns, it has nearly vanished in the plural (Kisilier & Mertyris, 2018).
Decline in the Singular
- Neuter nouns in -άτου (-átou) and -ίου (-íou): Modern speakers have almost entirely lost these forms (e.g., σωμάτου (somátou), μαλίου (malíou) are rarely used) (Kisilier & Mertyris, 2018).
- Feminine nouns in -έ (-é): Distinct forms like κ̔αρέ (kharé) (fire) often coexist with uninflected variants (κ̔άρα, khára) or have disappeared entirely (Kisilier & Mertyris, 2018).
- Variation: Some nouns show regularization toward the -ου (-ou) pattern or outright loss of endings (e.g., πέτσ̌ε (pétse) → gen. πέτσ̌ε (pétse)).
Loss in the Plural
The genitive plural is restricted to a few fixed expressions of age, quantity, or value (Kisilier & Mertyris, 2018).
| Nominative | Gen. Plural | Translit. | Meaning |
|---|---|---|---|
| αμέρα | αμερού | améra, ameroú | ’day’ |
| γίδα | γιδού | gída, gidoú | ’goat’ |
| δραχουμή | δραχουμού | drachoumí, drachoumoú | ’drachma’ |
| εριφό | εριφού | erifó, erifoú | ’kid’ |
| μήνα | μηνού | mína, minoú | ’month’ |
| χρόνε | χρονού | chróne, chronoú | ’year’ |
| ψαλία | ψαλιδού | psalía, psalidoú | ’scissors’ |
Examples: δέκα χρονού καμπζί (déka chronoú kampzzí, ‘a ten-year-old child’), δύ’ μηνού καμπζί (dý’ minoú kampzzí, ‘a two-month-old child’).
Periphrastic Alternatives
Possession is increasingly expressed via two main strategies (Kisilier & Mertyris, 2018):
- Accusative Replacement: οι πούε τα κότ̒α (oi poúe ta kótia, ‘the feet of the hen’).
- Prepositional Phrases:
- With σε (‘to/in’): οι ψιλοί σ’ έταν̇η τα γουναίκα (oi psiloί s’ étan’i τα γουναίκα, ‘the eyes of this woman’). Coalescence occurs before the article: οι ψιλοί τ̒ουρ αθρίποι (oi psiloί tiour azrípoi, ‘the eyes of the people’).
- With από (‘from’): οι πούε από τα καμπζία (oi poúe apó τα kampzzía, ‘the feet of the children’).