Το Αρχείο Τσακωνιάς είναι ένας πολιτιστικός φορέας με έδρα το Λεωνίδιο, αφιερωμένος στη συλλογή, διατήρηση και προβολή της ιστορικής, γλωσσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της Τσακωνιάς (García Chaparro, 2026).
Ιστορία και Αποστολή
Ο φορέας ιδρύθηκε από τον Στυλιανό Σπ. Μερικάκη, ο οποίος διετέλεσε Δήμαρχος Λεωνιδίου από το 1959 έως το 1978 και προήδρευσε του οργανισμού από το 1954 μέχρι τον θάνατό του το 1980. Αποστολή του είναι η διατήρηση του μοναδικού πολιτιστικού πλούτου της περιοχής. Ο ποιητής και συγγραφέας Παναγιώτης Π. Πιτσέλας τον διαδέχθηκε στη συνέχιση των δραστηριοτήτων του φορέα (García Chaparro, 2026).
Στις 29 Δεκεμβρίου 2005, η Ακαδημία Αθηνών απένειμε έπαινο στον πρόεδρο του φορέα, Κωνσταντίνο Τροχάνη, σε αναγνώριση των 50 ετών κοινωνικής, πολιτιστικής και επιστημονικής προσφοράς του (García Chaparro, 2026).
Εκδόσεις και Εκδηλώσεις
Το Αρχείο εκδίδει τακτικά:
- Χρονικά των Τσακώνων: Ένα περιοδικό που περιέχει μελέτες για την τσακωνική ιστορία, τον πολιτισμό και τη γλώσσα.
- Διάφορες μονογραφίες και εξειδικευμένες μελέτες.
Εκτός από τις εκδόσεις, ο φορέας διοργανώνει:
- Διεθνή Συνέδρια: Πραγματοποιούνται κάθε τέσσερα χρόνια, με τα πρακτικά να δημοσιεύονται στα Χρονικά των Τσακώνων.
- Πολιτιστικές Πρωτοβουλίες: Όπως το 1ο Συμπόσιο Γλυπτικής στο Λεωνίδιο και η έκθεση σημαντικών γλυπτών στον προαύλιο χώρο του Πύργου Τσικαλιώτη (García Chaparro, 2026).
Σύνδεση με Άλλες Διαλέκτους
Ο φορέας έχει φιλοξενήσει κατοίκους από ελληνόφωνες περιοχές της Κάτω Ιταλίας (Γκρίκο). Σημειώνει τις εμφανείς ομοιότητες μεταξύ των διαλέκτων Γκρίκο και Τσακώνικων (García Chaparro, 2026).
Tsakonian Digital Vault