3.2 Μεταγραφή

Τα Τσακώνικα δεν διαθέτουν ένα παγκοσμίως συμφωνημένο σύστημα μεταγραφής. Η προσαρμογή των συμβάσεων μεταγραφής της Πρότυπης Νέας Ελληνικής (ΠΝΕ) στα Τσακώνικα παρουσιάζει ιδιαίτερες προκλήσεις λόγω του ευρύτερου συμφωνικού αποθέματος της γλώσσας — συμπεριλαμβανομένων των δασέων κλειστών, των μετατρωγλικών τριβομένων και των μοναδικών προστριβόμενων που απουσιάζουν από την ΠΝΕ (δείτε το 2. Φωνολογία για μια πλήρη περιγραφή).

Το σύστημα μεταγραφής που χρησιμοποιείται σε όλον τον Τσακώνικο Ψηφιακό Θησαυρό προτάθηκε από τον Jaime García Chaparro (2026). Βασίζεται στις συμβάσεις της ΠΝΕ, ενώ προβαίνει σε στοχευμένες προσαρμογές για να διασφαλίσει ότι κάθε τσακώνικο φώνημα λαμβάνει μια μοναδική και αδιαμφισβήτητη αναπαράσταση στο λατινικό αλφάβητο. Οι σημαντικότερες αλλαγές επηρεάζουν γράμματα των οποίων οι μεταγραφές στην ΠΝΕ θα συγκρούονταν διαφορετικά με τους ιδιαίτερους τσακώνικους ήχους: το θ αποδίδεται ως z (αντί του th της ΠΝΕ) και το ζ ως zz, ελευθερώνοντας το th για το δασύ κλειστό τ̔. Δείτε το 3.1 Ορθογραφία για την πλήρη περιγραφή του τσακώνικου συστήματος γραφής.

Πίνακας Μεταγραφής

Κεφαλαίο	Πεζό	Όνομα	IPA	Μεταγραφή ΠΝΕ	Μεταγραφή Τσακώνικων	Σημειώσεις
Α	α	Άλφα	[a]	a	a
Β	β	Βήτα	[v]	v	v
Γ	γ	Γάμμα	[ɣ]	g	g
Δ	δ	Δέλτα	[ð]	d	d
Ε	ε	Έψιλον	[e]	e	e
Ζ	ζ	Ζήτα	[z]	z	zz	Άλλαξε για να ελευθερωθεί το z για το θ
Η	η	Ήτα	[i]	i	i
Θ	θ	Θήτα	[θ]	th	z	Άλλαξε για να ελευθερωθεί το th για το τ̔
Ι	ι	Γιώτα	[i]	i	i
Κ	κ	Κάππα	[k]	k	k
Λ	λ	Λάμδα	[l]	l	l
Μ	μ	Μι	[m]	m	m
Ν	ν	Νι	[n]	n	n
Ξ	ξ	Ξι	[ks]	x	x
Ο	ο	Όμικρον	[o]	o	o
Π	π	Πι	[p]	p	p
Ρ	ρ	Ρο	[r]	r	r
Σ	σ/ς	Σίγμα	[s]	s	s
Τ	τ	Ταυ	[t]	t	t
Υ	υ	Ύψιλον	[i]	y	y
Φ	φ	Φι	[f]	f	f
Χ	χ	Χι	[x]	ch	ch
Ψ	ψ	Ψι	[ps]	ps	ps
Ω	ω	Ωμέγα	[o]	o	o
Κ̔	κ̔	Δασύ Κάππα	[kʰ]	—	kh
Τ̔	τ̔	Δασύ Ταυ	[tʰ]	—	th
Π̔	π̔	Δασύ Πι	[pʰ]	—	ph
Σ̌	σ̌	Μετατρωγλικό Σίγμα	[ʃ]	—	sh
Ζ̌	ζ̌	Μετατρωγλικό Ζήτα	[ʒ]	—	zh
ΤΣ̂	τσ̂	Λαστιχοειδές Οδοντικό Προστριβόμενο	[t͡s̻]	—	tss
ΤΖ̑	τζ̑	Ουρανισμένο Προστριβόμενο	[t̻͡ɕ]	—	tsz
Ν̇	ν̇	Μη ουρανισμένο Νι	[n]	—	n’	Πριν από ήχους /i/
Λ̣	λ̣	Μη ουρανισμένο Λάμδα	[l]	—	l’	Πριν από ήχους /i/
Ν̂	ν̂	Ουρανισμένο Νι (συναίρεση)	[ɲ]	—	ni’	Προκύπτει από συναίρεση
Α̈	α̈	Άλφα Προποντίδας	[ä]	—	a’	Μόνο στη διάλεκτο Προποντίδας

Δίψηφα και Συμπλέγματα

Δίψηφο	Μεταγραφή (García Chaparro, 2026)	Σημειώσεις
μπ	b (αρχικό) / mb (μέσο)
ντ	d (αρχικό) / nd (μέσο)
γγ	ng
γκ	gk
αι	ai
ει	ei
οι	oi
ου	ou
αυ/ευ	av/ev ή af/ef	Διατηρεί τους τυπικούς ελληνικούς κανόνες